Подпісы пад дакументам паставілі намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Віктар Каранкевіч, старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі Юрый Сянько і старшыня Саюза некамерцыйных арганізацый "Канфедэрацыя прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў (наймальнікаў)" Анатоль Харлап.

Нагадаем, Генеральнае пагадненне - гэта дакумент, дзе вызначаны абавязацельствы ўрада, рэспубліканскіх аб'яднанняў наймальнікаў і прафсаюзаў па важнейшых пытаннях: занятасць, аплата працы, сацыяльныя гарантыі. Дакумент - аснова для тарыфных і мясцовых пагадненняў, а таксама калектыўных дагавораў.

Падпісанае сёння пагадненне на 2025-2027 гг. стала ўжо 17-м па ліку. Практыка заключэння трохбаковых пагадненняў была закладзена яшчэ ў 1991 годзе. У новым дакуменце традыцыйна захаваны раней дасягнуты прагрэс у такіх сферах, як сацыяльная абарона работнікаў, працоўныя гарантыі, ільготы, развіццё рынку працы і садзейнічанне занятасці, ахова працы.

Старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі Юрый Сянько адзначыў, што на працягу мінулага года бакамі сацыяльнага партнёрства вялася актыўная работа па падрыхтоўцы праекта новага Генеральнага пагаднення - важнейшага дакумента ў сацыяльна-працоўнай сферы, які непасрэдна закранае інтарэсы ўсіх грамадзян краіны.

- Нам удалося дасягнуць кампрамісу па шэрагу спрэчных пытанняў і сфарміраваць у выніковым дакуменце ўзгодненыя пазіцыі па асноўных напрамках рэгулявання сацыяльна-працоўных адносін, - падкрэсліў ён. - Для нас важна, што бакі падтрымалі многія прафсаюзныя ініцыятывы, і дакуменце ўдалося захаваць вельмі адчувальныя для насельніцтва палажэнні ў частцы забеспячэння дастойнага ўзроўню зарплаты, пенсій, дапамог, забеспячэння занятасці і прадастаўлення сацыяльных гарантый.

Старшыня ФПБ звярнуў увагу, што ў Генеральным пагадненні захаваны раней дасягнутыя дамоўленасці аб падтрыманні суадносін зарплаты работнікаў бюджэтных арганізацый і зарплаты ў цэлым па краіне.

- Па прапанове прафсаюзаў у 2 разы павялічаны мінімальны памер тарыфнай стаўкі 1-га разраду. Падтрымана прапанова прафсаюзаў аб устанаўленні гранічнага тэрміну падпісання бакамі калектыўнай дамовы на працягу 3 месяцаў з дня ўступлення ў перамовы, – працягнуў Юры Сянько.

Лідэр нацыянальнага прафцэнтра падкрэсліў, што ў дакуменце рэалізаваны і навацыі, накіраваныя на стымуляванне замацоўванасці работнікаў на працоўных месцах, падтрымку моладзі, работнікаў з сямейнымі абавязкамі, а таксама дасягнуўшых агульнаўстаноўленага пенсіённага ўзросту і жадаючых прадоўжыць сваю працоўную дзейнасць.

- Новыя нормы ў Генеральным пагадненні адпавядаюць запытам грамадства ў сучасных умовах. Гэта дазволіць нам рухацца наперад і вырашаць пытанні ў доўгатэрміновай перспектыве, - рэзюмаваў Юрый Сянько.

Намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Віктар Каранкевіч адзначыў, што Генеральнае пагадненне - гэта асноўны дакумент, які вызначае ключавыя прынцыпы рэгулявання адносін у сацыяльна-працоўнай сферы і забяспечвае гарантыі працоўным у самых важных пытаннях.

- Закладзеныя ў Генеральным пагадненні нормы цесна ўвязаны з паказчыкамі праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця на пяцігодку і ствараюць умовы для рэалізацыі абазначаных кіраўніком дзяржавы асноўных напрамкаў развіцця краіны, - падкрэсліў ён. - У няпростых сацыяльна-эканамічных умовах прадугледжваецца не толькі захаванне дасягнутага за папярэднія гады ўзроўню сацыяльных гарантый, але і далейшае пашырэнне адраснай сацыяльнай дапамогі.

Старшыня Саюза некамерцыйных арганізацый "Канфедэрацыя прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў (наймальнікаў)" Анатоль Харлап звярнуў увагу, што заключэнне Генеральнага пагаднення - гэта чарговы этап прадаўжэння сацыяльнага партнёрства, якое за мінулы пяцігадовы перыяд ажыццяўлялася на аснове канструктыўнага дыялога прафсаюзаў, улады і наймальнікаў.

- Усе нашы дамоўленасці нацэлены на тое, каб забяспечыць рух наперад. Цяпер перад намі стаяць не менш важныя задачы: забяспечыць эканамічны рост, нягледзячы на ​​знешнія выклікі, і выстаяць у жорсткай канкурэнтнай барацьбе. Дабіцца вынікаў можна толькі сумеснымі намаганнямі, - падкрэсліў ён.
© 1prof.by Поўнае капіяванне матэрыялаў магчыма толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі https://1prof.by/news/obshhestvo-i-profsoyuzy/zaklyucheno-generalnoe-soglashenie-mezhdu-pravitelstvom-profsoyuzami-i-nanimatelyami-na-2025

Крыніца -  1prof.by

У зале РДКП сабраліся прадстаўнікі працоўных калектываў і прафактывісты з усёй краіны, ветэраны прафруху, дзяржаўныя дзеячы. Адным словам - сябры прафсаюза.

Знакавы юбілей самай масавай грамадскай арганізацыі не абышоў сваёй увагай і Кіраўнік дзяржавы. Ва ўрачыстай абстаноўцы віншавальны адрас ад Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі зачытаў намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандр Ягораў.

Віншавальныя адрасы са 120-годдзем прафруху Беларусі накіравалі прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка, старшыня Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Наталля Качанава, старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Ігар Сяргеенка, Дзяржаўны сакратар Савета Бяспекі Аляксандр Вольфавіч.

Выступаючы з прывітальным словам, старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі Юрый Сянько ад імя ўсёй арганізацыі падзякаваў за цёплыя словы і высокую ацэнку дзейнасці прафсаюзаў, дадзеную Кіраўніком дзяржавы і вышэйшымі службовымі асобамі краіны.

- Мы ўспрымаем яе, як задачу ісці наперад у адпаведнасці з патрабаваннямі часу і патрабаваннямі нашых працоўных калектываў, - адзначыў лідэр нацыянальнага прафцэнтра.

Ён падкрэсліў, што 120-годдзе - знакавая дата, якая ў тым ліку з'яўляецца падставай, каб прааналізаваць, што зроблена.

- Нацыянальны прафсаюзны рух у нашай краіне адбыўся, як самая масавая грамадская арганізацыя, якая налічвае амаль 4 млн грамадзян, якія аб'ядналіся ў 15 галіновых прафсаюзаў і ў цэлым - у Федэрацыю прафсаюзаў. Па сутнасці - усё гэта аднадумцы. Ёсць спецыфіка вытворчасці, пэўныя нюансы працы, але ў цэлым у кожнага галіновага прафсаюза і ФПБ адны задачы. Гэта спакойнае жыццё нашых грамадзян, праца, добрая заработная плата, добры сацыяльны пакет, і вядома ж, бяспечныя ўмовы працы, - падкрэсліў Юрый Сянько.

Старшыня ФПБ адзначыў, што прафсаюзы сёння цесна ўзаемадзейнічаюць з урадам і наймальнікамі ў распрацоўцы і падрыхтоўцы нарматыўна-прававых актаў, якія закранаюць працоўныя адносіны.

- Калі пытанне тычыцца нашага працоўнага класа, заўсёды прысутнічае прафсаюз. Гэтую абавязковую ўмову ў свой час вызначыў Кіраўнік нашай дзяржавы яшчэ ў 1995 годзе - сацыяльнае партнёрства паміж урадам, прафсаюзамі і наймальнікамі. З таго часу гэты інстытут развіўся да такога ўзроўню, што мы сёння пры любым пытанні садзімся за стол перагавораў і шукаем аптымальныя рашэнні, якія б па ўсіх напрамках уладкоўвалі, у першую чаргу, чалавека. І знаходзім такія рашэнні ў калектыўных дагаворах, розных нарматыўна-прававых актах, - адзначыў Юрый Сянько, нагадаўшы, што літаральна напярэдадні Прэзідэнтам была падтрымана чарговая ініцыятыва прафсаюзаў: падпісаны Указ, які ўстанаўлівае поўную выплату пенсій працуючым пенсіянерам.

Старшыня ФПБ павіншаваў усіх з юбілеем і выказаў перакананне, што калектыў аднадумцаў, якіх сёння аб'ядноўваюць прафсаюзы, разам з міністэрствамі і ведамствамі, урадам і пад мудрым кіраўніцтвам Кіраўніка дзяржавы змогуць вырашыць усе задачы, якія стаяць перад працоўнымі калектывамі.

Пачатак шляху

Сёння, аналізуючы ход гісторыі, мы ясна бачым, што прафсаюзны рух быў непазбежны. Умовы, у якіх у канцы XIX стагоддзі апынуўся малады, толькі які сфармаваўся працоўны клас, змушалі дужацца за свае правы, а сітавінай у літаральным сэнсе – за выжыванне. Змены па 12-14 гадзін. Мізэрны заробак. Штрафы і вылікі за любую правіннасць, памер якіх наймальнік вызначаў на сваё меркаванне. Эксплуатацыя, па-іншаму і не скажаш, жаночай і дзіцячай працы.

Жанчыны атрымлівалі крыху больш за палову і без таго сціплага заробку мужчын. Дзеці, якія працавалі нароўні з дарослымі, - яшчэ менш, хіба што на фунт хлеба. У выпадку хваробы чалавек заставаўся без сродкаў для існавання. Адказ на асобныя незадаволенасці працоўных - звальненне. Трэба было аб'ядноўвацца…

Праграма святочнага канцэрта ў РДКП пачалася з экскурсу да вытокаў фармавання прафсаюзаў.

Адпраўным пункт прафруху Беларусі - 1904 год. Да таго часу практычна ва ўсіх буйных гарадах ужо былі створаны аб'яднанні па прафесійнай прыкмеце. Новы кіраўнік у гісторыі беларускага прафруху пачаўся ў 1917-м, адначасова з летапісам першай у свеце дзяржавы рабочых і сялян. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі прафсаюзы атрымалі тое, чаго дабіваліся многія гады. Савет Народных Камісараў прыняў дэкрэт, якім былі ўстаноўлены 8-гадзінны працоўны дзень, абедзенны перапынак не карацейшы за гадзіну, правілы звышурочных работ, выключана праца жанчын і непаўналетніх у начную змену, забаронены наём падлеткаў да 14 гадоў. Прафсаюзы сталі актыўнымі ўдзельнікамі ўсіх важных этапаў станаўлення маладой савецкай рэспублікі - ад стварэння прамысловага патэнцыялу, развіцця сельскай кааперацыі да стаханаўскага руху. Паралельна займаліся паляпшэннем сістэмы аплаты працы, нарміраваннем працоўнага дня, кантролем за бяспекай вытворчасці, заключэннем калектыўных дагавораў.
Разам з усёй краінай

На фонавым сцэнічным экране мільгаюць кадры, нібы гартаючы старонкі гісторыі, візуалізуюць зараз ужо далёкія падзеі. Асобны блок прысвечаны тысячам прафсаюзных актывістаў, якія сталі ў 1941-м на абарону Радзімы разам з усёй краінай.

З першых дзён вайны беларускія прафсаюзы ўключыліся ў барацьбу з захопнікамі па ўсіх напрамках: ваявалі на фронце, удзельнічалі ў арганізацыі шпіталяў, будаўніцтве абарончых збудаванняў і фарміраванні знішчальных батальёнаў, уваходзілі ў атрады народнага апалчэння. Адмысловым раздзелам у пачатку Вялікай Айчыннай стала эвакуацыя прамысловых прадпрыемстваў. Трэба было забяспечыць перавозку сотняў тысяч людзей, выратаваць вытворчыя аб'екты. Працоўныя калектывы працавалі кругласутачна. Магілёўскі завод авіяцыйнага маторабудавання, Віцебскі станкабудаўнічы завод, Крычаўскі цэментны, "Сцяг індустрыялізацыі", "Гомсельмаш" - абсталяванне гэтых і больш за сотню іншых прадпрыемстваў пад бесперапыннымі бамбёжкамі і танкавымі ўдарамі атручвалі ў тыл. Але гэта было яшчэ паўсправы. Трэба было запусціць заводы і фабрыкі на новым месцы. «Усё для фронта. Усё для перамогі!» - пад гэтым лозунгам ужо восенню 1941-га прадпрыемствы пачалі выпускаць абаронную прадукцыю. Неабходна было клапаціцца аб жыцці тых, хто ў тыле каваў Перамогу. Перш за ўсё - забяспечыць працаўнікоў харчаваннем. Створаныя на прадпрыемствах аддзелы забесьпячэньня пры актыўным удзеле прафсаюзаў адыгралі ў гэтым вялікую ролю.
І праз 80 гадоў

З вайны мінула 80 гадоў, але памяць аб гераічным подзвігу народа будзе жыць вечна - гучаць са сцэны, здавалася б, звыклыя для нас словы. Аднак сёння мы з новай вострай задумваемся пра кошт свету і важнасць захавання гістарычнай памяці. Гэта яшчэ адна частка, але ўжо найноўшай гісторыі прафруху. І яркі акцэнт святочнай праграмы 120-гадовага юбілею.

Прафсаюзы сёння шэфствуюць больш як над 9 тыс. помнікаў, мемарыялаў, брацкіх магіл, пахаванняў воінаў і мірных жыхароў. Асаблівую ўвагу ФПБ аддае "Кургану славы". Пры садзейнічанні нацыянальнага прафцэнтра праведзены дзве маштабныя рэканструкцыі гэтага народнага мемарыяла. Разам з "Патрыётамі Беларусі" прафсаюзы рэалізуюць праект "Захаваем гісторыю" па аблічбоўцы культурна-гістарычных мясцін і аб'ектаў, прысвечаных Вялікай Айчыннай вайне. Цяпер у "лічбу" пераведзены ўжо больш як 2 тыс. мемарыялаў.
Фотаздымкі і відэахроніка з патрыятычных акцый змяняюць адна адну. Іх шмат, такіх запамінальных момантаў, калі ўсе разам - усім народам. Змясціць усе эпізоды, якія адлюстроўваюць насычанае прафсаюзнае жыццё, у праграму аднаго, няхай і маштабнага, святочнага мерапрыемства, вядома, немагчыма. Але дастаткова, каб адчуць глыбіню адзінства. Гэта бачна па асобах тых, хто ў зале. І тут не можа быць іншага погляду: мір і стабільнасць у грамадстве - толькі ў такім становішчы можна прафесійна развівацца, працаваць і зарабляць, быць упэўненым у заўтрашнім дні. На гэтым і наступны акцэнт у праграме юбілейнага свята.

Найноўшая гісторыя

У прафсаюзаў усіх краін адна задача, але розныя ўмовы, якія шмат у чым залежаць ад дзяржаўнага ўкладу. Яшчэ ў самым пачатку станаўлення незалежнай Беларусі ў нашай рэспубліцы быў абраны адзіна правільны шлях сацыяльнага дыялогу.

У 1995 годзе Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ, які вызначыў развіццё сістэмы сацыяльнага партнёрства галоўнай задачай дзяржавы. Сёння ўсе рашэнні ў сферы сацыяльна-працоўных адносін у нашай краіне прымаюцца з удзелам прафсаюзаў, з улікам меркавання народа. Як падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы ў час выступлення на VIII З'ездзе ФПБ, прафсаюзы з'яўляюцца сапраўды народнай арганізацыяй - тым неабходным фундаментам, на якім трымаецца баланс у грамадстве.
Прафсаюзныя будні сёння

Праца па ўдасканаленні заканадаўства ў інтарэсах працоўных, кантроль за бяспекай на працоўных месцах, дапамога ў стварэнні камфортных умоў працы, падтрымка пры вырашэнні працоўных спрэчак, прадстаўленне інтарэсаў людзей у судах - гэта звычайныя будні грамадскай арганізацыі, якой беларусы давяраюць абарону сваіх працоўных правоў.

У арганізацыях і на прадпрыемствах працоўныя адносіны рэгулююць калектыўныя дамовы, якія становяцца свайго роду "мясцовымі канстытуцыямі". Сёння іх каля 18 тысяч.
Салідарны падыход

Унікальныя напрацоўкі і практыкі ФПБ цікавыя шматлікім замежным прафцэнтрам. Беларускімі прафсаюзамі падпісаны дакументы аб супрацоўніцтве - пагадненні, дагаворы, рэзалюцыі, мемарандумы - з дзесяткамі краін блізкага і далёкага замежжа. Прычым яны заключаны на розных узроўнях і ў тым ліку прадугледжваюць салідарнасць на міжнароднай арэне, сумеснае адстойванне інтарэсаў людзей працы на розных сусветных пляцоўках.

Наша справа

Для самай масавай грамадскай арганізацыі краіны сёння няма праблем. Усё, што хвалюе людзей працы, дапамагае прафесійна развівацца, раскрываць іх таленты і ствараць умовы для самарэалізацыі - у цэнтры ўвагі прафсаюзаў. Гэтая думка стала чырвонай ніткай святочнай праграмы ў РДКП.

Апроч абароны сацыяльна-эканамічных інтарэсаў і правоў працоўных - цэлы спектр розных напрамкаў прафсаюзнай працы. Фізкультура і спорт, культурна-масавыя мерапрыемствы, адпачынак і лячэнне ў санаторыях, летняе аздараўленне дзяцей і дапамога пры зборы іх у школу, арганізацыя навагодніх і іншых свят, дапамога выхаванцам школ-інтэрнатаў, сацыяльных прытулкаў, дзіцячых дамоў сямейнага тыпу - сёння гэта не проста пералік вектараў дзейнасці, а канкрэтныя справы. І агульная мэта - аб'ядноўваць і натхняць людзей. Казаць дзякуй кожнаму, хто працуе сумленна. Дарэчы, менавіта такі пасыл лёг у аснову аднаго з праектаў ФПБ у рамках святкавання 120-годдзя прафруху і Года якасці, які сімвалічна супаў са знакавым юбілеем.

Памятны падарунак працаўнікам краіны

Беларускія мастакі на працягу года наведвалі вядучыя прадпрыемствы розных галін прамысловасці краіны. Грунтуючыся на атрыманых уражаннях, рабілі накіды, а затым стварылі мастацкія творы вялікіх фарматаў. Аўтары пастараліся адлюстраваць на сваіх палотнах характэрную галіны рабочую атмасферу, паказаць прыгажосць чалавека працы. Як было заяўлена на святочным канцэрце, карціны падораць працоўным калектывам, якія сталі героямі жывапісных сюжэтаў.
© 1prof.by Поўнае капіраванне матэрыялаў магчыма толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі https://1prof.by/news/obshhestvo-i-profsoyuzy/120-let-na-zashhite-cheloveka-truda-v-respublikanskom-dvorcze-kultury-profsoyuzov-sostoyalsya-konczert-posvyashhennyj-yubileyu-profdvizheniya/

Спартыўнае арыентаванне - 1 месца:

Ерманок Вадзім, метадыст Рэспубліканскага цэнтра экалогіі і краязнаўства,

Каржова Марына, педагог ЦТДіМ «Крынічка» г.Магілёва,

Скіндэр Людміла, настаўнік Брэсцкай санаторнай школы-інтэрната,

Мартынчык Ілля, педагог Смалявіцкага раённага цэнтра дзіцячага турызму і краязнаўства.

Турыстычная эстафета - 1 месца:

Ермаковіч Андрэй, дырэктар Смалявіцкага раённага цэнтра дзіцячага турызму і краязнаўства,

Кавалёва Таццяна, метадыст Цэнтра творчасці, турызму і экскурсій дзяцей і моладзі г.Жодзіна

Арлова Святлана, нам. дырэктара Фізкультурна-аздараўленчага цэнтра "Лагойск",

Вальковіч Віталь, настаўнік Капланецкай сярэдняй школы Бярэзінскага раёна,

Ерманок Вадзім, метадыст Рэспубліканскага цэнтра экалогіі і краязнаўства,

Рамчанка Даніла, настаўнік Янавіцкай сярэдняй школы Віцебскага раёна,

Вераніч Дар'я, педагог МДЦЭЦ дзяцей і моладзі,

Рута Дар'я, метадыст Іванаўскага цэнтра дзіцяча-юнацкага турызму і краязнаўства,

Войтка Таццяна, настаўнік Сярэдняй школы №17 г.Ліды,

Шышко Арцём, педагог Цэнтра дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі г.Мінска,

Паўлючэнка Дзмітрый, настаўнік Сярэдняй школы №165 г.Мінска,

Мартынчык Ілля, педагог Смалявіцкага раённага цэнтра дзіцячага турызму і краязнаўства.

Конкурс візітнай карткі - 2 месца:  творчая каманда работнікаў устаноў адукацыі Гомельскай вобласці.

Пераможцы на фестывалі ежы ў намінацыі "За самую арыгінальную прэзентацыю страў":  работнікі Віцебскага дзяржаўнага індустрыяльнага каледжа і  творчая каманда работнікаў устаноў адукацыі Гомельскай вобласці.

У асабістых заліках нашы хлопцы ўзялі 3 месцы па тэхніцы пешаходнага турызму, тэхніцы веласіпеднага спорту і маўнцінбайку.

Беларускі прафесійны саюз работнікаў адукацыі і навукі выказвае падзяку за садзейнічанне ў арганізацыі ўдзелу зборнай каманды работнікаў адукацыі і навукі на X Рэспубліканскім турыстычным злёце прафсаюзаў на прызы Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі:

• Рэспубліканскаму цэнтру экалогіі і краязнаўства, дырэктар Ануфровіч А.У.
• Гомельскаму абласному ўпраўленню па адукацыі (начальнік Смірноў Р.І.)
• Гомельскай абласной арганізацыі Прафсаюза (старшыня Ждановіч Ж.А.)
• Мінскай абласной арганізацыі Прафсаюза (старшыня Апраніч Т.У.)
• Работнікамі Віцебскага дзяржаўнага індустрыяльнага каледжа (дырэктар Вінакураў Р.У.), якія прынялі ўдзел у турыстычным фестывалі ежы
• Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
• І асабіста ўсім удзельнікам турзлёту, спартоўцам і канкурсантам, усім, хто ствараў утульную і камфортную атмасферу ў нашым лагеры.

Крыніца -  1prof.by

АЛЯКСАНДР ЛУКАШЭНКА АДКРЫЎ УСЕБЕЛАРУСКІ НАРОДНЫ СХОД

ЮРЫ СЕНЬКО: «УСЕ ДЭЛЕГАТЫ ВНС НЯСУЦЬ ВЯЛІКУЮ АДКАЗНАСЦЬ» 

Таццяна Якубовіч аб Усебеларускім народным сходзе

УСЕБЕЛАРУСКІ НАРОДНЫ СХОД (УНС) – ВЫШЭЙ ПРАДСТАЎНЫ ОРГАН НАРОДАЎЛАДДЗЯ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ

Калектыўна-дагаворная работа

На 1 студзеня 2024 года на ўліку Мінскага гарадскога аб'яднання прафсаюзаў было 3597 пярвічак з агульнай колькасцю 690 163 чалавек. Ахоп прафсаюзным членствам у сярэднім па горадзе склаў 82,18 працэнта.

У 2023 годзе былі створаны 208 новых пярвічак. Лідэрам стала Фрунзенскае раённае аб'яднанне прафсаюзаў - там утварылася 47 арганізацый. Калектыўна-дагаворныя адносіны дзейнічаюць не ва ўсіх наваствораных пярвічках, аднак актыўная работа ў гэтым напрамку вядзецца.

- Несумненна, важна працягнуць працу па заключэнні калектыўных дагавораў. Кожны чалавек, які ўступае ў прафсаюз, задае сабе і навакольным пытанне: "Што дасць мне прафсаюзнае членства ў практычным плане?" Адказ просты: нормы і гарантыі, прапісаныя ў калдагаворы, - расказаў Аляксандр Шчэкавіч.

Зарплата і занятасць

У 2023 годзе намінальная налічаная сярэднямесячная заработная плата работнікаў арганізацый сталіцы склала 2590,3 рубля. У бюджэтных арганізацыях - 1 840,2 рубля. Штомесячны маніторынг паказвае: там, дзе створаны пярвічныя прафсаюзныя арганізацыі, спрэчныя моманты паміж наймальнікам і працоўнымі ўзнікаюць нячаста.

Калі гаварыць аб занятасці, то на 1 студзеня 2024 года на ўліку ў службе занятасці былі 398 чалавек, у тым ліку 262 беспрацоўныя. Гэта ў 1,8 раза менш, чым годам раней.

- Узровень рэгіструемага беспрацоўя ў Мінску не перавышае 0,1% ад агульнай колькасці эканамічна актыўнага насельніцтва. Асноўны попыт на кадры сфарміраваны арганізацыямі прамысловасці (28,3 працэнта), аховы здароўя і прадастаўлення сацыяльных паслуг (16,0 працэнта), адукацыі (8,7 працэнта), будаўніцтва (8,2 працэнта), гандлю (7,8 працэнта), транспарту (6,8 працэнта). У попыце на працоўныя кадры пераважаюць сфера гандлю і грамадскага харчавання, будаўнічага профілю, транспарту і прамысловасці, жыллёва-камунальнай гаспадаркі і іншыя, - пералічыў лідэр Мінскага гарадскога аб'яднання прафсаюзаў.

Сярод спецыялістаў найбольш запатрабаваны медыцынскія работнікі, спецыялісты ў сферы адукацыі і культуры, інжынеры, фінансавыя работнікі, кіраўнікі арганізацый і іх структурных падраздзяленняў, спецыялісты ў розных сферах.

- Сёння ёсць рэальныя прыклады таго, як у арганізацыях пісьменна стымулююць моладзь затрымацца надоўга на працоўным месцы. У прыватнасці, у ААТ "МТЗ" уведзена практыка наведвання ў ваенных часцях маладых спецыялістаў (рабочых), прызваных на службу ў армію, з уручэннем падарункаў, аказаннем матэрыяльнай і маральнай падтрымкі. У калектыўных дагаворах некаторых арганізацый ёсць палажэнні аб матэрыяльнай падтрымцы маладых спецыялістаў, якія заключылі кантракт тэрмінам на 5 гадоў пасля абавязковай адпрацоўкі. Гэта рэальная работа, скіраваная на змяншэнне дэфіцыту кадраў у рэальным сектары эканомікі. Разам з тым ААТ "Мінскі завод шасцерняў" для маладых спецыялістаў, якія працуюць па размеркаванні на працягу тэрміну абавязковай работы па размеркаванні, устанавіла персанальную надбаўку. Аказваецца аднаразовая матэрыяльная дапамога работнікам, звольненым у сувязі з заклікам для праходжання тэрміновай ваеннай службы і зноў прынятым на работу. У калектыўным дагаворы ААТ "МАЗ" - кіруючая кампанія холдынгу "БЕЛАВТОМАЗ" пры прадаўжэнні (заключэнні) працоўных дагавораў (кантрактаў) маладым кадрам выплачваецца аднаразовая ўзнагарода за кожны год прадаўжэння працоўных адносін пры прадаўжэнні кантракта на максімальны тэрмін, - прывёў прыклады Аляксандр Шчэковіч.

Ахова працы

Найважнейшым напрамкам дзейнасці прафсаюзаў застаецца ахова працы.

- Комплекс мер, якія праводзяцца прафсаюзамі, накіраваны на скарачэнне працоўных месцаў са шкоднымі ўмовамі працы, стварэнне спрыяльных санітарна-бытавых умоў, забеспячэнне работнікаў сродкамі індывідуальнай абароны ў адпаведнасці з дзеючымі галіновымі нормамі, - канстатуе кіраўнік Мінскага гарадскога аб'яднання прафсаюзаў.

У арганізацыях сталіцы ў 2023 годзе ў параўнанні з 2022 годам агульны ўзровень вытворчага траўматызму знізіўся на 1,9 працэнта (з 302 да 296). На 21,7% стала менш загінуўшых (у 2022 г. - 23, у 2023 г. - 18).

- Аналіз прычын няшчасных выпадкаў у сталічных арганізацыях сведчыць аб нізкай выканальніцкай і працоўнай дысцыплінах саміх работнікаў, а таксама аб безадказным стаўленні некаторых кіраўнікоў да гэтай праблемы, - лічыць прафсаюзны лідэр.

Паводле яго слоў, колькасць грамадскіх інспектараў у арганізацыях горада Мінска складае 9879 чалавек, а грамадскіх камісій - 668.

У 2023 годзе тэхнічныя інспектары працы праверылі 174 прадпрыемствы і арганізавалі маніторынгі ў 563 арганізацыях. Па выніках праверак выдадзена 166 прадстаўленняў, 505 рэкамендацый, 66 даведак. Выяўлена 5541 парушэнняў.

Прававая дапамога

Забеспячэнне надзейнай прававой абароны сябрам прафсаюза - яшчэ адзін важны складнік прафсаюзнай працы. Прававыя інспектары працы кансультуюць працоўных па самых розных пытаннях: ад аплаты працы ў выходныя дні да занясенняў змен у працоўную дамову. У мінулым годзе спецыялісты наведалі 564 арганізацыі, ажыццявілі 173 праверкі, выдалі 141 прадстаўленне. Агулам было выяўлена 2595 парушэнняў заканадаўства аб працы, з якіх 2478 ужо ліквідавана. У мінулым годзе было складзена 46 іскавых заяў і іншых працэсуальных дакументаў. Па патрабаванні прафсаюзаў работнікам вярнулі больш за 200 тысяч рублёў незаконна ўтрыманых або нявыплачаных.

Адпачынак, аздараўленне, дапамога дзецям і моладзі

Важным вектарам прафсаюзнай працы з'яўляецца аздараўленне працоўных і чальцоў іх сем'яў. Мінчане актыўна аздараўляюцца праз сістэму санаторыяў Белпрафсаюзкурорта. У тым ліку свой уклад унесла сістэма скідак ад ФПБ, гарадскіх (абласных) арганізацый, першасных прафсаюзных арганізацый і наймальнікаў.

Не забываюцца прафсаюзы пра дзяцей. Штогод у рамках рэспубліканскай акцыі "Прафсаюзы - дзецям" гарадскія (абласныя) арганізацыі прафсаюзаў, прафсаюзныя арганізацыі горада Мінска прымаюць актыўны ўдзел у аказанні дапамогі шматдзетных сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў, няпоўным, малазабяспечаным, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, адзінокім маці. Напрыклад, на падрыхтоўку дзяцей да 2023/2024 навучальнага года дапамогу на суму звыш 1, 8 млн рублёў атрымалі каля 24 тысяч дзяцей.

Будучыня краіны і прафсаюзнага руху шмат у чым залежыць ад маладых людзей, іх грамадзянскай пазіцыі, настойлівасці, імкнення да авалодання ведамі. Для аб'яднання намаганняў працуючай, студэнцкай і навучэнскай моладзі створаны і функцыянуюць Маладзёжныя парады. У іх склад уваходзяць прафсаюзныя актывісты сталічных прадпрыемстваў і арганізацый, якія прадстаўляюць розныя галіны.

Першае такое мерапрыемства прайшло сёння ў Гродне. Цягам тыдня адбудуцца яны і ў іншых рэгіёнах краіны.

- Калі ў цэлым казаць аб крытэрах для вылучэння, то першае - гэта павінны быць людзі, адданыя сваёй краіне. Другое - яны павінны быць ініцыятыўныя, умець браць адказнасць не толькі за сябе, за сваю сям'ю і сваё жыццё, але і за жыццё сваёй краіны. Вядома ж, яны павінны быць адданыя прафсаюзнаму руху - і словам, і справай. Гэта значыць, гэтыя людзі павінны быць заслужаныя і паважаныя ў калектывах, - распавяла намеснік старшыні ФПБ Алена Манкевіч.

Сярод тых, каго прапануецца вылучыць у склад УНС, - прафсаюзныя лідэры арганізацый і прадпрыемстваў, актывісты прафсаюзнага руху, заслужаныя работнікі і маладыя спецыялісты, якія сваёй сумленнай і добрасумленнай працай штодня ўносяць уклад у развіццё роднай краіны. Гэта прадстаўнікі ўсіх 15 галіновых прафсаюзаў, якія ўваходзяць у склад ФПБ.

Адзначаючы вялікую падрыхтоўчую працу па вылучэнні прэтэндэнтаў, намесніца старшыні ФПБ падкрэсліла: кожная кандыдатура шырока абмяркоўвалася прафсаюзным актывам.

- Былі вельмі гарачыя дэбаты. Даходзіла да таго, што ў адным цэху на тое, каб дэлегавацца ў вышэйшы орган народаўладдзя, прэтэндавалі некалькі чалавек. У працоўных калектывах слухалі ўсіх, абмяркоўвалі, што гэтыя людзі могуць даць грамадству, з чым гатовы пайсці ў ВНС, што зрабілі для свайго калектыву, як сябе зарэкамендавалі, – патлумачыла Алена Манкевіч.

Што датычыцца Гродзенскага рэгіёну, то тут ад прафсаюзаў кандыдатамі ў дэлегаты ВНС вылучаны 10 чалавек. Гэта прадстаўнікі розных арганізацый і прадпрыемстваў як бюджэтнага, так і рэальнага сектараў эканомікі. Сярод іх і моладзь, і вопытныя работнікі.

– Прадстаўляць інтарэсы нашага калектыву, прафсаюзаў і ўсёй грамадзянскай супольнасці – як вялікі гонар, так і адказнасць, – падзялілася адна з кандыдатаў у дэлегаты ВНС ад прафсаюзаў Гродзеншчыны, старшыня прафкама Слонімскага кардонна-папяровага завода “Альбярцін” Юлія Скамарох.

Яна ўдакладніла, што яе як прафлідэра пярвічкі прадпрыемства, на якім працуюць 900 чалавек, перш за ўсё хвалююць пытанні эканамічнага развіцця, пашырэння рынкаў збыту, стратэгічны курс, якім краіна будзе рухацца.

Дзмітрый Беразоўскі, вядучы спецыяліст Гродзенскага абласнога спажывецкага таварыства, намеснік старшыні Маладзёжнага савета Гродзенскага абласнога аб'яднання прафсаюза работнікаў гандлю, спажывецкай кааперацыі і прадпрымальніцтва, расказаў, што, калі яго абяруць дэлегатам Усебеларускага народнага сходу, мае намер прасоўваць інтарэсы моладзі.

- Роля моладзі ў нашай краіне вялікая, за ёй будучыня. Хочацца, каб яна не баялася праяўляць ініцыятыву, мела актыўную грамадзянскую пазіцыю, імкнулася развіваць не толькі сябе, але і сваю краіну, - удакладніў Дзмітрый Беразоўскі.

На пытаннях маладзёжнай палітыкі ў тым ліку хацела б сканцэнтраваць увагу і кандыдат у дэлегаты Кацярына Жыгала, старшыня пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі Лідскай цэнтральнай раённай бальніцы.

- Сёння асабліва важна, на мой погляд, вырашыць пытанні кадраў і замацавання ў арганізацыях маладых спецыялістаў, каб наша моладзь заставалася працаваць і атрымліваць каштоўны вопыт ад старэйшага пакалення, - падзялілася Кацярына Жыгала.

Нагадаем, пасля вылучэння кандыдатаў у рэгіёнах дэлегатаў ВНС абяруць на З'ездзе Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі. Ён адбудзецца на пачатку красавіка.

На VII пленуме абласнога прафцэнтра ў Гродне таксама разгледжаны пытанні развіцця сацыяльнага партнёрства, абароны правоў і сацыяльна-эканамічных інтарэсаў членаў прафсаюза, аховы працы, маладзёжнай, кадравай палітыкі і іншыя.

Мемарыял "Хатынь", размешчаны за 54 км ад Мінска, даўно стаў сімвалам трагедыі беларускага народа. Сімвалам незлічоных ахвяр, пакут і мужнасці людзей у гады Вялікай Айчыннай вайны.

22 сакавіка карнікі акружылі Хатынь і сагналі ў хлеў старых, дзяцей, жанчын і мужчын, замкнулі і падпалілі. У агні загінулі 149 чалавек, у тым ліку 75 дзяцей. З ахопленай полымем будынка жывым удалося вырвацца 56-гадоваму Іосіфу Камінскаму. Выратаваць свайго параненага сына мужчыну не ўдалося. Цудам не загінулі таксама два хлопчыкі – Віктар Жалабковіч і Антон Бараноўскі.

Сам Іосіф Камінскі расказваў, што ўспаміны пра вайну і той страшны дзень абліваюць яго сэрца крывёй. Прыкладна тое ж самае адбываецца і з намі - людзьмі, якія наведваюць комплекс, ходзяць па некалі поўным жыцці, клопатаў і радасці, а зараз пустым вясковым вуліцам, чуюць звон званоў. Жыцці некалькіх пакаленняў абарваліся імкліва і несправядліва. З гэтым немагчыма змірыцца. Здаецца, што сама прырода, нягледзячы на ​​прыгажосць і спакой, увабрала ўсю гаркату страшных падзей і нагадвае аб незаменнай страце.

У час Вялікай Айчыннай вайны былі спалены жыўцом 628 беларускіх вёсак, 186 з якіх так і не былі адноўлены. У 1969 годзе ў памяць аб усіх загінуўшых беларусах на месцы Хатыні адкрылі мемарыял. Цяпер гэта адно з найбольш шанаваных мясцін у Беларусі, якое наведваюць сотні тысяч жыхароў і гасцей краіны. Комплекс складаецца з некалькіх частак, але мае адзінае кампазіцыйнае рашэнне, якое паўтарае планіроўку былой вёскі. У 2004 годзе яго рэканструявалі, а ў 2023-м на тэрыторыі адбылася цырымонія асвячэння царквы Нараджэння Прасвятой Багародзіцы, адноўленай па выяве і падабенству таго храма, які быў тут раней. Тады ж адкрыўся Музей памяці ахвяраў беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Штогод уся краіна аддае даніну памяці жыхарам Хатыні ды іншых беларускіх вёсак. Больш за паўсотню прадстаўнікоў Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі сёння ўсклалі кветкі да Вечнага агню мемарыяла і схілілі галаву падчас хвіліны маўчання. У самай масавай грамадскай арганізацыі краіны перакананыя: важна сустракацца ў такіх месцах, каб памятаць, якім вялікім коштам дасталася Перамога нашай краіне, і перадаваць гэтую памяць моладзі.

- Прайшоў 81 год з дня трагедыі. Для чалавека гэта вялікі тэрмін, але ў маштабах гісторыі - няшмат. Літаральна ўчора здарылася такое гора. Калі ўсведамляеш, што адбылося на нашай зямлі, міралюбнай і дружнай, кожны раз адчуваеш вялізны боль. Важна ніколі не забывацца на хатынскую трагедыю. Што б падобнае не паўтарылася, важна памятаць і ўсведамляць тое, што адбылося, - адзначыла намеснік старшыні ФПБ, старшыня Беларускага прафсаюза культуры, інфармацыі, спорту і турызму Таццяна Філімонава.

Паводле яе слоў, прафсаюзы заўсёды стараліся зрабіць максімум, каб людзі дастойна жылі і спакойна працавалі.

- Усё гэта магчыма толькі тады, калі ў краіне пануе спакой і свет. Сёння прафсаюзы робяць шмат, каб захаваць помнікі гісторыі ў належным стане. Нам вельмі хочацца, каб у кожным рэгіёне рэспублікі людзі прыйшлі пакланіцца і аддаць даніну памяці нашым героям, - лічыць Таццяна Філімонава.
У жыцьці ўсё так і адбываецца. 22 сакавіка 2024 года ў Хатынь прыехалі прадстаўнікі органаў улады, грамадскіх арганізацый і проста неабыякавыя грамадзяне нашай краіны. Сярод іх - сям'я Мельнікавых з Мінска з дачкой.

- Мы заўсёды ўсёй сям'ёй успамінаем трагічныя даты нашай краіны. Не проста ўзгадваем, але і наведваем памятныя мясціны. У Беларусі і іншых краінах былога СССР. Нажаль, некаторыя заходнія краіны імкнуцца сціраць вызначаныя старонкі гісторыі, кажучы, што генацыду і фашызму не было. Гэта ня так. Мы ўзялі ў Хатынь нашу маленькую дачку, бо ўпэўненыя: толькі бацькі-патрыёты могуць выхаваць дзіця-патрыёта. Па меры таго, як яна будзе расці, пастараемся як мага больш расказваць ёй пра гісторыю роднага краю, – падзяліліся госці мемарыяльнага комплексу «Хатынь».