Атэстацыя педагагічных работнікаў установы дашкольнай адукацыі праводзіцца ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб парадку правядзення атэстацыі педагагічных работнікаў сістэмы адукацыі (акрамя педагагічных работнікаў з ліку прафесарска-выкладчыцкага складу) (далей - Інструкцыя).
Інструкцыя вызначае парадак правядзення атэстацыі педагагічных работнікаў сістэмы адукацыі і распаўсюджваецца на педагагічных работнікаў устаноў адукацыі, іншых арганізацый, якім у адпаведнасці з заканадаўствам прадастаўлена права ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць незалежна ад галіновай прыналежнасці (далей - арганізацыі).
Пры арганізацыі правядзення атэстацыі педагагічных работнікаў кіруюцца нарматыўнымі прававымі дакументамі , якія вы можаце знайсці па актыўнай спасылцы. https://akademy.by/index.php/be/metodic/metodicheskoe-soprovozhdenie-uchebnogo-knigoizdaniya/33-metod-deyatelnost/metod-obespech-attestacii
Асноўнымі прынцыпамі атэстацыі педагагічных работнікаў з'яўляюцца: калегіяльнасць, сістэмнасць, цэласнасць экспертных ацэнак, якія забяспечваюць аб'ектыўнае, карэктнае, добразычлівае стаўленне да работнікаў, якія атэстуюцца.
Для выбараў атэстацыйнай камісіі ў адпаведнасці з патрабаваннямі і тэрмінамі, якія ўстанаўлівае Інструкцыя (пункты 11-15), праводзіцца сход калектыву педагагічных работнікаў арганізацыі. Прынятыя рашэнні афармляюцца пратаколамі. У склад атэстацыйнай камісіі ўваходзяць: кіраўнік арганізацыі або па яго рашэнню іншая ўпаўнаважаная асоба, прадстаўнік прафсаюзнага камітэта і не менш як 5 (пяці) выбраных членаў з ліку педагагічных работнікаў, кваліфікацыйная катэгорыя якіх не ніжэйшая за першую.
Ва ўпраўленні адукацыі аблвыканкама, камітэце па адукацыі Мінгарвыканкама, аддзеле (упраўленні) адукацыі (гарадскога) выканаўчага камітэта, мясцовай адміністрацыі раёна ў горадзе (далей - упраўленне (аддзел) адукацыі) ствараецца атэстацыйная камісія для атэстацыі настаўнікаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, якія прэтэндуюць на прысваенне катэгорыі "настаўнік-метадыст", педагагічных работнікаў арганізацый, у якіх з-за малой колькасці педагагічных работнікаў нельга выбраць камісію ў колькасці, вызначанай Інструкцыяй, а таксама педагагічных работнікаў, якія працуюць па працоўных або грамадзянска-прававых дагаворах у індывідуальных прадпрымальнікаў, якім у адпаведнасці з заканадаўствам дазволена ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць. Атэстацыйная камісія аддзела (упраўлення) адукацыі разглядае спрэчныя пытанні, якія ўзнікаюць пры атэстацыі педагагічных работнікаў у арганізацыях.
Склад атэстацыйнай камісіі арганізацыі вызначаецца загадам яе кіраўніка і да 1 кастрычніка бягучага навучальнага года даводзіцца да ведама педагагічных работнікаў. Тэрмін паўнамоцтваў атэстацыйнай камісіі - адзін год з даты прыняцця загада аб яе стварэнні.
Атэстацыя на прысваенне кваліфікацыйных катэгорый праводзіцца па ініцыятыве педагагічнага работніка. Разгляд заяў прэтэндэнтаў на прысваенне кваліфікацыйнай катэгорыі ажыццяўляецца на пасяджэнні атэстацыйнай камісіі.
Атэстацыйная камісія прымае рашэнне аб допуску або адмове ў допуску да праходжання атэстацыі.
Абавязковымі ўмовамі допуску педагагічнага работніка да праходжання атэстацыі з'яўляюцца (пункт 18 Інструкцыі):
1. Адпаведнасць атрыманай адукацыі кваліфікацыйным патрабаванням.
Дадзенае патрабаванне ўлічваецца ва ўсіх выпадках допуску (адмовы ў допуску) педагагічнага работніка да атэстацыі і вызначаецца па дыпломе аб адукацыі. У мэтах удакладнення ўзроўню прафесійнай адукацыі і наяўнасці спецыяльнай адукацыі, адпаведнасць атрыманай адукацыі кваліфікацыйным патрабаванням можа ўстанаўлівацца на падставе АКРБ. У выпадку, калі дадзеная спецыяльнасць адсутнічае ў АКРБ, для ўдакладнення інфармацыі неабходна звяртацца ў дзяржаўную ўстанову адукацыі "Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы".
2. Наяўнасць стажу працы ў адпаведнасці з патрабаваннямі пункта 19 Інструкцыі.
Дадзенае патрабаванне не ўлічваецца ў выпадках, прадугледжаных пунктамі 20, 20-1 Інструкцыі. Стаж работы па займаемай пасадзе (далей - стаж работы) і тэрміны атрымання папярэдняй катэгорыі вызначаюцца па працоўнай кніжцы або іншых дакументах, якія змяшчаюць звесткі аб перыядах работы. Так, напрыклад, іншымі дакументамі, якія змяшчаюць звесткі аб перыядах работы, пацвярджаецца стаж работы па сумяшчальніцтве, калі звесткі аб рабоце па сумяшчальніцтве не ўносіліся ў працоўную кніжку, а таксама ў выпадках праходжання атэстацыі па месцы работы па сумяшчальніцтву (даведка аб месцы работы, службы і займаемай пасадзе або копія загаду наймальніка, у якога работнік).
Па агульным правіле прэтэндаваць на прысваенне другой кваліфікацыйнай катэгорыі маюць права педагагічныя работнікі, якія маюць стаж работы два гады. Выключэннем з'яўляецца прысваенне педагагічнаму работніку другой кваліфікацыйнай катэгорыі пры наяўнасці стажу працы адзін год. Да такіх педагагічных работнікаў адносяцца асобы, якія атрымалі дыплом аб вышэйшай адукацыі з адзнакай, дыплом магістра або дыплом даследчыка. Пры гэтым Інструкцыяй не прадугледжана патрабаванне аб адпаведнасці спецыяльнасці, атрыманай на II ступені адукацыі, спецыяльнасці I ступені адукацыі. Аднак, згодна з пунктам 20 Агульных палажэнняў, спецыялісту, які не мае неабходнага стажу работы, прадугледжанага кваліфікацыйнай характарыстыкай адпаведнай пасады, кваліфікацыйную катэгорыю наймальнік можа прысвоіць у парадку выключэння з улікам рэкамендацый атэстацыйнай камісіі пры ўмове наяўнасці ў дадзенага спецыяліста ступені магістра па адпаведнасці. Такім чынам, прэтэндаваць на прысваенне другой кваліфікацыйнай катэгорыі пры наяўнасці стажу работы адзін год маюць права педагагічныя работнікі, у якіх спецыяльнасць, атрыманая на II ступені адукацыі (магістратура), адпавядае спецыяльнасці I ступені адукацыі.
Для педагагічных работнікаў, якія прэтэндуюць на прысваенне кваліфікацыйнай катэгорыі "настаўнік-метадыст", акрамя вышэйпералічаных патрабаванняў прад'яўляюцца дадатковыя, а менавіта:
наяўнасць аўтарскай методыкі выкладання вучэбнага прадмета або асабістага вопыту, які абагульнены (ад узроўню раёна да ўзроўню рэспублікі) і выкарыстоўваецца іншымі настаўнікамі ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі;
публікацыі ў навукова-метадычных і іншых выданнях аб вопыце прымянення сучасных тэхналогій навучання і выхавання, выкарыстання эфектыўных форм, метадаў і сродкаў навучання;
вопыт кіраўніцтва метадычным фармаваннем, суправаджэння прафесійнага росту педагогаў, правядзення заняткаў з педагогамі па актуальных праблемах адукацыйнай практыкі, распаўсюджвання эфектыўных тэхналогій, методык, прыёмаў, сродкаў навучання.
Абавязковая атэстацыя на пацвярджэнне кваліфікацыйных катэгорый праводзіцца па ініцыятыве кіраўніка арганізацыі. У дадзеным выпадку заява ад атэстуемага не патрабуецца. Падставай для атэстацыі на пацвярджэнне кваліфікацыйнай катэгорыі з'яўляецца загад кіраўніка арганізацыі.
Вывучэнне педагагічнай дзейнасці атэстуемага, падрыхтоўка аналітычных матэрыялаў аб дзейнасці атэстуемага на другую і першую кваліфікацыйную катэгорыю, а пры наяўнасці станоўчых вынікаў кваліфікацыйнага экзамену – на прысваенне (пацвярджэнне) вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі, ажыццяўляецца кваліфікацыйнай катэгорыі указанымі ў загадзе кіраўніка арганізацыі.
Аналітычныя матэрыялы рыхтуюцца на падставе наведаных заняткаў і нерэгламентаванай дзейнасці, аналізу і самааналізу педагагічным работнікам гэтых мерапрыемстваў; аналізу метадычных распрацовак навучальных заняткаў і матэрыялаў да заняткаў; вынікаў вучэбнай дзейнасці навучэнцаў, іх дынамікі, аналізу вынікаў маніторынгу якасці адукацыі; аналізу наяўных заахвочванняў і пакаранняў (удакладняецца па запісах у працоўнай кніжцы, асабістай справе); вынікаў самаацэнкі педагагічнай дзейнасці работніка; вынікаў самаадукацыі педагагічнага работніка па ўдасканаленні прадметна-метадычнай кампетэнтнасці; вынікаў апытання выхаванцаў, якія навучаюцца і іх законных прадстаўнікоў па вызначэнні ступені задаволенасці якасцю адукацыйных паслуг, якія прадастаўляюцца педагагічным работнікам.
Аналіз наведаных мерапрыемстваў, іншыя матэрыялы дазволяць аб'ектыўна ацаніць поспехі педагагічнага работніка, а таксама дазволяць атэстацыйнай камісіі прапанаваць шляхі далейшага ўдасканалення педагагічнага майстэрства атэставанага.
Адным са складальнікаў атэстацыі на прысваенне (пацвярджэнне) вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі, кваліфікацыйнай катэгорыі "настаўнік-метадыст" з'яўляецца кваліфікацыйны экзамен.
Кваліфікацыйны іспыт не здаюць педагагічныя працаўнікі, якія праходзяць атэстацыю на прысваенне вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі ў адпаведнасці з пунктам 20 Інструкцыі.
Напрыклад, педагагічны работнік мае вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю па пасадзе "Настаўнік". З бягучага навучальнага года ён па сумяшчальніцтве стаў працаваць педагогам дадатковай адукацыі. Педагагічны работнік мае права прайсці атэстацыю на прысваенне вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі па пасадзе "Педагог дадатковай адукацыі" ў адпаведнасці з гэтым пунктам без уліку стажу работы на гэтай пасадзе і без здачы кваліфікацыйнага экзамену.
Пунктам 20-1 Інструкцыі прадугледжана магчымасць праходжання атэстацыі без уліку стажу працы і наяўнасці папярэдняй кваліфікацыйнай катэгорыі педагагічнымі работнікамі, якія дасягнулі значных вынікаў у педагагічнай дзейнасці, якія маюць высокія асабістыя прафесійныя дасягненні. У выпадку атрымання згоды Міністра адукацыі на допуск педагагічнага работніка да атэстацыі на прысваенне вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі, атэстацыя праводзіцца ў парадку, устаноўленым інструкцыяй.
Атэстацыйная гутарка праводзіцца для ўсіх педагагічных работнікаў, у тым ліку вызваленых ад здачы кваліфікацыйнага экзамену пры праходжанні атэстацыі на прысваенне (пацвярджэнне) вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі ў адпаведнасці з пунктам 30 Інструкцыі і на прысваенне кваліфікацыйнай катэгорыі 2-1.
Інструкцыяй не прадугледжана прызнанне прысвоенай на тэрыторыі замежнай дзяржавы кваліфікацыйнай катэгорыі. Такая кваліфікацыйная катэгорыя можа быць прызнана, калі гэта прадугледжана міжнароднай дамовай, удзельніцай якой з'яўляецца Рэспубліка Беларусь.
Метадычнае забеспячэнне атэстацыі можна перайшоўшы па спасылцы:
Аттестация педагогических работников (Минский областной институт развития)
Аттестация педагогических работников (Государственное учреждение образования "Академия образования")