У адпаведнасці з арт.281 ПК выпускнікам дзяржаўных вышэйшых і сярэдніх спецыяльных і прафесійна-тэхнічных навучальных устаноў гарантуецца прадастаўленне першага працоўнага месца. Першым працоўным месцам лічыцца месца працы, якое прадстаўляецца выпускніку ў адпаведнасці з атрыманай спецыяльнасцю, прафесіяй і кваліфікацыяй, калі да паступлення ў навучальную ўстанову ён не быў у працоўных адносінах.

Так, напрыклад, калі выпускнікі названых устаноў па ўважлівых прычынах (хвароба, перамена месца жыхарства, сямейныя абставіны і інш.) не могуць быць накіраваны на работу ў парадку персанальнага размеркавання на падставе заключаных дагавораў (заявак), то іх працаўладкаванне ажыццяўляецца цэнтрамі занятасці насельніцтва. Навучальныя ўстановы ў гэтых выпадках не пазней за 2 месяцы да заканчэння выпускнікамі навучальных устаноў накіроўваюць у цэнтры занятасці неабходную інфармацыю для працаўладкавання названых выпускнікоў. У адпаведнасці з п.8 Парадку ўстанаўлення прадпрыемствам, установам, арганізацыям броні для прадастаўлення першага рабочага месца выпускнікам дзяржаўных навучальных устаноў (утв. міністэрствамі працы і адукацыі 17.05.99г. N 59/285) цэнтры занятасці насельніцтва з улікам наяўнасці вакантных месц уносяць прапановы ў мясцовыя выканаўчыя і распарад. працоўнага месца ўказаным выпускнікам. Адмова ў прыёме на працу выпускнікам дзяржаўных навучальных устаноў, накіраваным у лік броні, забараняецца. Асноўнай прававой формай рэалізацыі права на працу для ўсіх работнікаў з'яўляецца працоўны дагавор.

 Пры заключэнні працоўнага дагавора з маладым спецыялістам прымаюць удзел не толькі ён і наймальнік, але і трэцяя асоба - камісія па персанальным размеркаванні. Змест гэтага дагавора вызначаецца не толькі яго непасрэднымі бакамі, але і ўпаўнаважанымі прадстаўнікамі дзяржавы, зацікаўленымі ў найбольш рацыянальным выкарыстанні спецыялістаў. У момант размеркавання на працу спецыялістаў камісія, выконваючы прадстаўнічыя функцыі арганізацыі і міністэрства, у распараджэнні якой знаходзіцца навучальная ўстанова, паведамляе выпускніку асноўныя ўмовы, якія складаюць змест будучага працоўнага дагавора. Згода спецыяліста пачаць работу, названую камісіяй, выражаецца ў атрыманні пасведчання аб накіраванні на работу і кампенсацыйных выплат, звязаных з пераездам да месца працы. Канчатковае заключэнне працоўнай дамовы адбываецца ў момант прыбыцця маладога спецыяліста да месца працы, калі наймальнік на падставе пасведчання аб накіраванні на працу, а таксама яго заявы выдае загад аб залічэнні на пэўную пасаду, указаную ў пасведчанні. Загад аб'яўляецца працаўніку пад распіску. Пры прыёме на працу спецыялісты прад'яўляюць пашпарт, дакумент аб адукацыі, пасведчанне аб накіраванні на работу або даведку, якая дае права самастойна ўладкоўвацца на працу і пры яе наяўнасці - працоўную кніжку. Спецыялістам, якія працавалі да паступлення на вучобу ў вышэйшую або сярэднюю спецыяльную навучальную ўстанову і маюць працоўныя кніжкі, навучальная ўстанова ўносіць запісы аб часе навучання ў дзённых аддзяленнях (у т.л. падрыхтоўчых) вышэйшых і сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў. Падставай для такіх запісаў з'яўляюцца загады навучальнай установы аб залічэнні на вучобу і аб адлічэнні з ліку студэнтаў, якія вучацца.

Калі да паступлення ў навучальную ўстанову спецыяліст не працаваў, то наймальнік па месцы працы ўносіць у яго працоўную кніжку асобным радком (са спасылкай на дату, нумар і найменне адпаведных дакументаў (дыплома)) запіс аб часе навучання ў навучальнай установе. Многія спецыялісты падчас навучання працуюць: хто летам, хто падчас вучобы. Усе гэтыя перыяды працы, а таксама вытворчая практыка на аплатных працоўных месцах і пасадах залічваецца ў бесперапынны працоўны стаж незалежна ад працягласці перапынкаў. Часам існуе меркаванне, што праца студэнта падчас вучобы - гэта праца па сумяшчальніцтве, а як вядома, яна ў працоўны стаж не залічваецца. Гэта распаўсюджанае меркаванне з'яўляецца памылковым. Праца падчас навучання не з'яўляецца сумяшчальніцтвам. Паколькі навучанне ў навучальнай установе не з'яўляецца працоўным праваадносінамі, мы маем толькі адзін працоўны дагавор. Такім чынам, тут не прымяняюцца патрабаванні, якія прад'яўляюцца да сумяшчальніцтва: дазвол дэканата, абмежаванне ў заробку, звальненне практычна ў любы час як сумяшчальніка і г.д. Праца студэнта - яго асабістая справа, і калі гэта не перашкаджае яму вучыцца, то ён карыстаецца ўсімі правамі як звычайны работнік. Калі адмысловец паступае на працу ўпершыню і працоўнай кніжкі не мае, то наймальнік абавязаны ў тыднёвы тэрмін завесці на яго працоўную кніжку і запоўніць яе ў прысутнасці яго. З кожным запісам у працоўнай кніжцы работнік павінен быць азнаёмлены пад распіску ў асабістай картцы (формы Т-2). У адпаведнасці з арт.26 ПК пры прыёме на працу (у тым ліку і спецыялістаў) забараняецца патрабаваць ад грамадзян дакументы, акрамя прадугледжаных заканадаўствам.