Адпачынак

Адпачынак выкарыстоўваецца выпускніком да працаўладкавання ў арганізацыю па размеркаванні (напрамку).

У выпадку,  калі  выпускнік ужо знаходзіцца ў працоўных адносінах , выкарыстанне ім адпачынку магчыма толькі шляхам прадастаўлення яму працоўнага або сацыяльнага водпуску. Напрыклад, па ўзгадненню з наймальнікам можа быць аформлены  сацыяльны водпуск  па сямейна-бытавых або іншых уважлівых прычынах на падставе артыкула 190 Працоўнага кодэкса.

Грашовая дапамога

У адпаведнасці з пунктам 25 Палажэння аб парадку размеркавання, пераразмеркавання, накіравання на работу, наступнага накіравання на работу выпускнікоў, якія атрымалі паслявузаўскую, вышэйшую, сярэднюю спецыяльную або прафесійна-тэхнічную адукацыю, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 22.06.2011 № 821, выплачваецца грашовая дапамога:

маладым спецыялістам, а таксама выпускнікам, якія атрымалі вышэйшую або сярэднюю спецыяльную адукацыю ў дзённай форме атрымання адукацыі за кошт сродкаў фізічных асоб або ўласных сродкаў грамадзян, якія накіраваны на работу, - у памеры месячнай стыпендыі, назначанай ім у апошнім перад выпускам семестры (паўгоддзі);

маладым рабочым (служачым), якія атрымалі прафесійна-тэхнічную адукацыю, - з разліку тарыфнай стаўкі (тарыфнага акладу), акладу.

Выплата грашовай дапамогі  ажыццяўляецца  наймальнікам  у  месячны тэрмін  з дня заключэння працоўнага дагавора (кантракта) з выпускніком у поўным памеры незалежна ад колькасці скарыстаных ім дзён адпачынку.

Накіраванай для работы ў якасці педагагічных работнікаў выпускнікам установай адукацыі выплачваецца грашовая дапамога за 45 каляндарных дзён за кошт сродкаў рэспубліканскага або мясцовых бюджэтаў з разліку месячнай стыпендыі, назначанай ім у апошнім перад выпускам семестры (паўгоддзі), не пазней за выдачу пасведчання аб накіраванні на работу.

У выпадку, калі маладыя спецыялісты і выпускнікі не атрымлівалі стыпендыі ў апошнім перад выпускам семестры (паўгоддзі), ім выплачваецца адпаведная грашовая дапамога з разліку сацыяльнай стыпендыі, устаноўленай на дату выпуску.

Даведка аб памеры стыпендыі выдаецца ўстановай адукацыі пры выдачы дакумента аб адукацыі.

Гарантыі і кампенсацыі ў сувязі з пераездам

Згодна з часткай першай артыкула 96 Працоўнага кодэкса выпускнікам, якім месца работы прадастаўлена шляхам размеркавання, выпускнікам, накіраваным на работу, якія пераязджаюць у іншую мясцовасць, кампенсуюцца:

кошт праезду, выпускніка і членаў іх сем'яў (муж, жонка, дзеці і бацькі абодвух мужа і жонкі, якія знаходзяцца на іх утрыманні і пражываюць разам з імі) на тых жа ўмовах, што і пры накіраванні работніка ў службовую камандзіроўку;

расходы па правозу маёмасці чыгуначным, водным і аўтамабільным транспартам (агульнага карыстання) у колькасці да 500 кілаграмаў на самога работніка, выпускніка і да 150 кілаграмаў на кожнага члена сям'і, які пераязджае (па пагадненню бакоў могуць быць аплачаны расходы па правозу большай колькасці маёмасці);

сутачныя за кожны дзень знаходжання ў дарозе ў адпаведнасці з заканадаўствам аб службовых камандзіроўках;

аднаразовая дапамога на самога выпускніка ў памеры яго месячнай тарыфнай стаўкі (тарыфнага акладу), акладу, службовага акладу па новым месцы працы і на кожнага члена сям'і, які пераязджае, у памеры адной чацвёртай дапамогі на самога работніка, выпускніка.

Для вызначэння права выпускніка на кампенсацыі ў сувязі з пераездам на работу ў іншую мясцовасць трэба зыходзіць з таго, які населены пункт з'яўляўся месцам яго пастаяннага (пераважнага) пражывання (рэгістрацыя па месцы жыхарства, пастаянная прапіска) да размеркавання (напрамку). Пры гэтым часовая рэгістрацыя на перыяд навучання па месцы знаходжання ўстановы адукацыі не ўлічваецца.

Напрыклад. Выпускнік працаўладкаваны па размеркаванні ў г. Мінск. Вучыўся ў г. Мінску, дзе быў часова зарэгістраваны на перыяд навучання. Да паступлення ва ўстанову адукацыі ўвесь час пражываў у г. Магілёве.

Права на атрыманне кампенсацый, прадугледжаных артыкулам 96 Працоўнага кодэкса, ёсць у выпадку, калі пасля размеркавання на працу выпускнік  прыехаў у населены пункт , які не з'яўляўся месцам яго пастаяннага жыхарства да размеркавання (напрамку).

Артыкул 96 Працоўнага кодэкса не змяшчае патрабаванні аб прад'яўленні работнікам дакументаў, якія сведчаць аб яго рэгістрацыі ў населеным пункце па месцы працы. Акрамя таго, у адпаведнасці з пунктам 21 Палажэння аб рэгістрацыі грамадзян па месцы жыхарства і месцы знаходжання (далей - Палажэнне), зацверджанага Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 07.09.2007 № 413, у выпадку часовага выезду з месца жыхарства на тэрмін больш як адзін месяц грамадзянін  мае права  зарэгістравацца па месцы знаходжання, калі іншае 2 . Рэгістрацыя грамадзян па месцы знаходжання ажыццяўляецца на тэрмін да аднаго года, калі іншы тэрмін не ўстаноўлены Палажэннем. Рэгістрацыя грамадзян па месцы знаходжання ажыццяўляецца без зняцця іх з рэгістрацыйнага ўліку па месцы жыхарства.

Пералік дакументаў, неабходных для выплаты кампенсацый, устаноўленых артыкулам 96 Працоўнага кодэкса, заканадаўствам аб працы не вызначаны. У сувязі з гэтым пытанне аб выплаце кампенсацый, прадугледжаных артыкулам 96 Працоўнага кодэкса, павінна вырашацца наймальнікам з улікам абставін і дакументаў, якія маюць месца ў кожным канкрэтным выпадку.

Расходы на праезд праводзяцца ў адпаведнасці з Палажэннем аб парадку і памерах кампенсацыі расходаў, гарантыях і кампенсацыях пры службовых камандзіроўках, зацверджанай пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 19.03.2019 № 176. Згодна з гэтым Палажэннем расходы на праезд пацвярджаюцца  сапраўднымі  праязнымі дакументамі.